HỒNG ĐỨC THANH – HỌA SĨ CÓ BÚT PHÁT TẠI TÂM SINH

 

Tôi gặp họa sĩ Hồng Đức Thanh (bút danh Hồng Mễ Xuyên) tại Workshop Art cùng các họa sĩ quốc tế ở Kỳ Long Art vào mùa xuân 2019. Anh là họa sĩ duy nhất đến từ Nauy. Với dáng người cao, gương mặt sáng, cách ăn nói thẳng thắn pha chút hài hước, anh luôn mang tiếng cười đến cho mọi người. Đặc biệt, các sản phẩm sứ anh vẽ bày trong Workshop đã thu hút người xem, đưa chúng tôi đến sự tò mò, muốn tìm hiểu về tác giả đã thổi hồn vào các sản phẩm sứ đẹp mê ly này.

Tác phẩm vẽ trên sứ của họa sĩ Hồng Đức Thanh khá đặc biệt, tất cả các hình hài, hoa văn được vẽ cầu kỳ, tỉa tót chi tiết, tinh vi, có nhiều nét bé hơn sợi tóc; các mảng màu và nét vẽ chứa đủ độ chuyển đậm nhạt và sắc nóng lạnh. Ngạc nhiên hơn bởi sản phẩm sứ anh vẽ hầu hết rất mỏng, nhẹ, dáng thanh thoát, màu men sáng bóng như men ngọc. Thấy tôi thích thú ngắm các sản phẩm của anh, anh ưu ái cho tôi được bưng chiếc bát anh đang bày trong triển lãm. Đây là chiếc bát sứ to, đẹp nhất tôi được đụng đến từ trước đến nay. Bát có đường kính 45cm, mỏng tang, được vẽ trang trí cả mặt trong lẫn mặt ngoài bằng những bông hoa hồng tuyệt đẹp.

Nghệ sĩ Hồng Đức Thanh ra mắt tác phẩm trên chiếc bát sứ mỏng nhất thế giới ở Đài Loan và chiếc bát này đã nằm trong bảo tàng Thượng Hải, Trung Quốc.

Workshop diễn ra mấy ngày, có một buổi vẽ trên sứ tại Công ty Cổ phần Công nghiệp Gốm sứ Taicera. Hôm đó họa sĩ Hồng Đức Thanh bắt đầu trổ tài, anh mở túi đồ nghề có hàng trăm chiếc bút với chiếc bảng pha màu của riêng anh bày lên bàn, thoạt nhìn đã thấy sự chuyên nghiệp của người nghệ sĩ sẵn sàng bắt tay vào việc. Từng chiếc bút anh dùng được đặt làm từ châu Âu, châu Mỹ, đều có dấu ấn thương hiệu của anh. Màu sắc anh dùng có màu chứa cả vàng thứ thiệt, chúng được pha với một loại dầu đặc biệt, có mùi thơm dễ chịu. Khi anh bắt đầu vẽ, từ cách nâng tấm sứ, cách đặt bút, chấm màu, thuần thục, nhịp nhàng, như một bản nhạc êm đềm đang diễn ra. Tấm sứ phẳng khổ 40×60 cm, tôi đặt lên bàn, kê cẩn thận, khi vẽ còn sợ vỡ, thế mà tài tình thay, anh nâng trên tay xoay nhẹ nhàng, khéo léo như một bàn xoay thực thụ. Với phong thái thoải mái, ung dung, vừa vẽ anh vừa ngẩng lên hội thoại cùng các họa sĩ hoặc các người hâm mộ đứng xung quanh. Anh thuộc từng đặc điểm của các loài hoa, thuộc đến ăn nhập vào tâm hồn để diễn đạt lên tranh nhẹ như chơi. Một đốm màu rơi vào mặt gốm cũng gợi cho anh bố cục tranh, một nét phẩy bút anh vẽ cũng tạo ra các đường gân hoa lá… Ông Tổng giám đốc tập đoàn Taicera đã hút hồn về phía họa sĩ Hồng Đức Thanh, riêng chồng tôi mải xem anh múa bút quên cả vẽ. Thật bất ngờ, chỉ khoảng hơn một tiếng đồng hồ anh đã vẽ xong bức tranh hoa trên tấm sứ to 40x60cm. Người Đài Loan tặng cho anh biệt danh nghệ sĩ “Bút pháp tại tâm sinh” quả không sai, cứ như mọi thứ đã có sẵn trong tâm anh và được anh truyền lên tay để thể hiện trên sứ.

Tác phẩm “Mèo và hoa mẫu đơn”

 

Hồng Đức Thanh nhận Giải thưởng tại Ý năm 2012

Thán phục tài vẽ trên sứ của anh, tôi hỏi cơ duyên nào đưa anh đến vẽ sứ. Anh kể, hồi 19 tuổi đặt chân đến Nauy, theo học trường Kỹ thuật thiết kế máy. Trong thời gian học, anh yêu và lấy Maria Kurud- cô thiếu nữ Nauy xinh đẹp tài ba làm vợ. Vợ anh biết được đam mê mỹ thuật của chồng, cô khích lệ, động viên anh theo đuổi ước mơ trở thành họa sĩ. Nhiều lần đi ngang qua lớp dạy vẽ sứ của nghệ nhân Borghild Huseby, Hồng Đức Thanh bị mê hoặc loại hình nghệ thuật này. Nhận ra điều đó, bà Borghild Huseby cho anh vào lớp học, chẳng bao lâu anh đã lĩnh ngộ được hết kiến thức bà truyền cho. Ham học hỏi, Hồng Đức Thanh mày mò học phương pháp công bút của nhiều nước trên thế giới. Đặc biệt, anh sang Trung Quốc và Đài Loan, nơi có nghệ thuật gốm sứ phát triển mạnh từ lâu đời để tu nghiệp, học hỏi. Anh lăn lộn với nghề, ăn với tranh men sứ, ngủ với tranh men sứ, anh lĩnh hội được mạt cốt bút pháp của Lĩnh Nam Phái kết hợp với công bút của châu Âu, hình thành phong cách vẽ sứ của Hồng Đức Thanh vừa truyền thống, vừa hiện đại. Thông thường, vẽ tranh trên sứ  người ta phải vẽ từng lớp từ nhạt đến đậm, phải nung vài lần, vẽ vài lượt, vậy mà tranh sứ của Hồng Đức Thanh với tài công bút nặng, nhẹ, dài ngắn, nhuần nhuyễn, uyên thâm, anh chỉ đặt bút vẽ là xong và nung đúng một lần.

Tài nghệ và kiến thức sư phạm của anh đã được trường Floke Universitetet ở Nauy mời về làm giáo viên ngay từ năm 1983, trong suốt 30 năm làm giáo viên anh được mời đi giảng dạy ở khắp nơi trên thế giới như: Thụy Điển, Thụy sĩ, Đan Mạch, Phần Lan, Ý, Pháp, Anh, Đức, Malaysia, Singapor, Hồng kông, Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Thái Lan… Hiện nay anh lập trường tư lấy tên là Art Thanh Hong.as tại Nauy.

Nghệ sĩ Hồng Đức Thanh với đồ nghề luôn mang bên mình đang vẽ trên đĩa sứ

 

Hồng Đức Thanh đang vẽ bức tranh sứ đường kính 1,2m

Với nhiều lần tham gia các triển lãm hàng đầu thế giới về tranh sứ, anh đã nhận được nhiều giải thưởng có giá trị ở Đài Loan, Trung Quốc, Ý, Mỹ…., tên tuổi anh đã nồi bật trong các nghệ sĩ vẽ dòng tranh trên sứ. Anh được mời làm giám khảo trong nhiều triển lãm mỹ thuật quốc tế. Người Nauy yêu quý anh, lấy tên thị trấn anh đang cư trú để đặt tên cho anh, đó là anh Brumuddal Teknisk.

Năm 2010, anh từng vẽ một bức tranh sứ tròn có khổi nổi, đường kính 120 cm và đã có người mua với giá 25000 usd. Cũng năm đó, anh được mời hợp tác với Huỳnh Chánh Nam, đại sư cho ra đời chiếc bát sứ mỏng nhất thế giới, mỏng hơn vỏ trứng, chỉ 0,09 mm, đường kính bát là 45 cm. Cả Đài Loan có khoảng 10 chiếc bát này, riêng Hồng Đức Thanh vẽ 7 chiếc. Một trong những chiếc bát sứ mỏng nhất thế giới anh vẽ hiện nằm trong bảo tàng Thượng Hải, trị giá 492.000 usd. Có rất nhiều khách hàng trên thế giới đặt hàng anh, anh không nhớ nổi.

Với tính cách nghệ sĩ, hào hoa, nhưng họa sĩ Hồng Đức Thanh luôn thủy chung với vợ, nghiêm túc với nghề, thích đi sâu tìm hiểu nghiên cứu nghệ thuật, thông thạo cả về thiết kế, xây dựng. Chính đôi bàn tay khéo léo vẽ trên sứ của anh cũng là đôi tay xây trát, trang trí tổ ấm gia đình vợ chồng anh sống. Mỗi kỷ niệm anh luôn nhắc tới người vợ thân yêu, anh nói “chính vợ anh là người đã chắp cánh cho anh trong cả sự nghiệp này”. Nhưng buồn thay, chị đã về với tổ tiên tròn một năm bởi căn bệnh ung thư. Nói ra điều này mắt anh còn ngấn lệ.

Kết thúc Workshop, vợ chồng tôi tạm biệt anh, hẹn một ngày gặp lại ở Nauy, Hà Nội hay một nơi nào đó để chiêm ngưỡng tài nghệ vẽ sứ của anh. Chúng tôi sẽ nhớ mãi hình ảnh anh ngồi vẽ ở Kỳ Long Art, nhớ cách thuần thục, tài tình đưa bút, vờn tỉa cánh hoa, cụm lá của anh, nhớ biệt danh người ta đặt cho anh- họa sĩ “Bút pháp tại tâm sinh”. Còn họa sĩ Hồng Đức Thanh, anh vẫn theo thói quen của nhà giáo, ở lại Kỳ Long Art vài ngày để dạy vẽ sứ cho mấy họa sĩ yêu thích môn phái này. Chúc anh sức khỏe, nhiều niềm vui để sáng tác được nhiều tranh sứ cho đời.

Đặng Thị Bích Ngân

 

 

Tin cùng chuyên mục

Điềm Phùng Thị và những dấu ấn trên bản đồ nghệ thuật điêu khắc quốc tế

Điềm Phùng Thị (1920 – 2002), tên thật Phùng Thị Cúc, là một người con của Thừa Thiên Huế. Khi đã là một tiến sĩ, bác sĩ, bà tìm đến điêu khắc và được biết đến là một trong những nữ...

Vũ Cao Đàm: Giao thoa văn hóa và sáng tạo nghệ thuật

Soi chiếu từ khía cạnh du nhập, phản tư và giao thoa văn hóa với Tây phương, các sáng tác của Vũ Cao Đàm là sự nối dài của hai nền văn hóa trên hành trình khai phá ngôn ngữ nghệ thuật của ông...

Di sản nghệ thuật của Mai Trung Thứ

Cùng Lê Phổ, Vũ Cao Đàm và Lê Thị Lựu tạo lập nên tứ kiệt Đông Dương tại Pháp, danh họa Mai Trung Thứ với các tác phẩm đồ sộ truyền lại cho hậu thế mang nhiều tình cảm cũng như ý niệm...

Hội họa của Lê Phổ: Từ Hà Nội tới Paris

Lê Phổ (1907 – 2001), tốt nghiệp khóa I Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (l’École des Beaux-Arts d’Indochine), hiện là một trong những danh họa Việt được nhắc tới nhiều nhất trên...

Nhớ họa sĩ Nguyễn Thụ, người thầy kính yêu!

Họa sĩ Nguyễn Thụ sinh năm 1930, tốt nghiệp Trường Mĩ thuật Việt Nam (tiền thân là Trường Cao đẳng Mĩ thuật Đông Dương) khoá Tô Ngọc Vân (1957 – 1962 ) cùng các hoạ sĩ Vũ Giáng Hương, Phạm...

Có thể bạn quan tâm

Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm tổ chức triển lãm kỷ niệm 70 chiến thắng Điện Biên Phủ

Triển lãm kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024) do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm tổ chức tại Nhà triển lãm 29 Hàng Bài, Hoàn Kiếm,...

VIẾT VỀ CHA TÔI

  Nhân dịp Hội Mỹ thuật Việt Nam tổ chức Lễ Kỷ niệm 110 năm ngày sinh của cha tôi – họa sĩ Nguyễn Gia Trí (1908 – 20.6.1993), tôi xin có mấy lời cảm tưởng như sau. Tôi chưa được về...

Tưởng niệm Victor Tardieu

Tardieu (1870-1937) đã rẽ vào một khúc quanh định mệnh khi ông nhận được Giải thưởng Đông Dương (Prix de l’Indochine) (1) và một học bổng sang Đông Dương. Con trai ông, nhà thơ danh tiếng Jean...

NHỮNG KỶ NIỆM VỚI NGƯỜI VẼ DẾ MÈN PHIÊU LƯU KÝ

  1. Lần đầu tiên tôi được gặp chú Ngô Mạnh Lân, nếu tôi nhớ không nhầm, thì vào ngày 17 tháng 6 năm 1994, tại lễ tưởng niệm 40 năm ngày Tô Ngọc Vân hy sinh trên đường đi lên chiến dịch...

NHỮNG NGHỆ SĨ KỲ LẠ, NHỮNG CÂU CHUYỆN KỲ LẠ, NHỮNG KỶ NIỆM KỲ LẠ (PHẦN 1)

  Nhân loại ra đi chẳng một lần Hợp tan nào khác mảng phù vân Trên đà tốc độ siêu quang ấy Một chuyến đăng trinh, một hóa thân.                            (Vũ Hoàng Chương)...

TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT LỚN NHẤT CỦA MARC CHAGALL ĐƯỢC ĐẤU GIÁ TẠI BONHAMS

  Tác phẩm nghệ thuật lớn nhất của Chagall đã được gõ búa tại Bonhams. Các nghệ sĩ luôn bị cuốn hút bởi thế giới Ballet và Opera. Picasso, Hockney và Chagall, kể cả một số người đều đã...