SƠ LƯỢC MỸ THUẬT ĐƯƠNG ĐẠI TRUNG QUỐC

 

Năm 1978, Đặng Tiểu Bình lên nắm quyền và thực hiện những cải cách kinh tế quan trọng. Đảng Cộng sản Trung Quốc sau đó nới lỏng kiểm soát của chính phủ đối với đời sống cá nhân của công dân; các công xã nhân dân từ thời Mao Trạch Đông bị bãi bỏ nhằm tạo điều kiện cho thuê đất tư nhân. Sự kiện này đánh dấu Trung Quốc chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch sang kinh tế hỗn hợp, với sự gia tăng của môi trường kinh tế thị trường mở. Từ đây, mỹ thuật Trung Quốc bước vào giai đoạn phát triển mới. Đề tài được mở rộng, nhấn mạnh đến cuộc sống hàng ngày của nhân dân hơn là sự kiện lịch sử hay chiến tranh. Những tác phẩm nổi bật trong những năm này có thể kể đến như: “Người cha” của Luo Zhongli, “Những vòng tròn Tây Tạng” của Zhen Danching, “Những ngày gian khó” của Lin Gan và Pantao, “Bài ca thảo nguyên” của Zhan Zanjin, “Cô dâu Tây Tạng” của Jin Shan… Các nghệ sĩ hướng đến cảm xúc cá nhân, tâm trạng tự sự và cách nhìn thế giới bằng con mắt chủ quan của mình.
Đáng chú ý là sự ra đời và hoạt động của nhóm “Những ngôi sao”, khoảng 1979-1983. Các nghệ sĩ thành viên của nhóm bao gồm Zhang Hongtu, Zhang Wei, Yan Li, Yang Yiping, Qu Leilei, Mao Lizi, Bo Yun, Zhong Ahcheng, Shao Fei. Họ được coi là những người tiên phong cho nghệ thuật đương đại của Trung Quốc. Chủ yếu là tự học, các “ngôi sao” này đã lên tiếng bảo vệ chủ nghĩa cá nhân và tự do ngôn luận cả trong công việc sáng tác và các hoạt động công cộng. Lấy kinh nghiệm cá nhân và các vấn đề xã hội làm đối tượng, họ đã chuyển hướng khỏi Hiện thực xã hội chủ nghĩa. Sau khi triển lãm ở Công viên Bắc Hải (Bắc Kinh, 1979) bị chính quyền đóng cửa, các thành viên đã biểu tình và đấu tranh. Họ đã thành công trong việc mở lại các cuộc triển lãm khác, nhưng cuối cùng nhóm cũng tan rã vào năm 1983 bởi các thành viên phải sống lưu vong dưới áp lực chính trị.

Luo Zhongli – Người cha. 1980. Sơn dầu. 215x150cm. Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Bắc Kinh

 

AI WEIWEI (nGẢI VỊ VỊ) – Hộp ánh sáng. 2008

Năm 1985 là cột mốc đáng nhớ đối với nghệ thuật đương đại Trung Quốc với sự ra đời của cái gọi là “Cái nhìn mới 1985”, có vẻ như được nhà nước “gật đầu”. Nó góp phần giải phóng ý thức hệ và phản ánh tiến trình chính trị cải cách và cởi mở. Những quan điểm mới từ phương Tây đã ảnh hưởng đến nghệ thuật đương đại nước này một cách rõ nét và chính thống hơn. Hầu như tất cả các xu hướng nghệ thuật hiện đại đều được du nhập và thử nghiệm. Thú vị thay, trong sự giao lưu với thế giới, có nhiều nghệ sĩ quay lại khám phá nghệ thuật truyền thống của mình, ví dụ tranh thủy mặc của Huang Quiyuan, Wang Yung…vừa có nét truyền thống nhưng cũng có vẻ phù hợp với hội họa Biểu hiện.

QU LEILEI – Người lính. 2013. Mực trên giấy. 170x90cm

 

YUE MINJUN – Bên hồ. 1994. Sơn dầu

Đầu những năm 1990, đã có sự tiếp xúc chưa từng có của các nghệ sĩ thị giác trẻ ở Trung Quốc với các cơ quan giám tuyển có trụ sở ở nước ngoài. Những người phụ trách địa phương trong nước như Gao Minglu và các nhà phê bình như Li Xianting đã củng cố việc quảng bá các nhân vật mới nổi đồng thời truyền bá ý tưởng nghệ thuật như một lực lượng xã hội mạnh mẽ trong văn hóa Trung Quốc. Về sáng tác, đáng chú ý trong giai đoạn này xuất hiện xu hướng Hiện thực hoài nghi (cynical realism), được tạo ra bởi các nghệ sĩ như Fang Lijun, Liu Wei, Yue Minjun.
Sang thế kỷ 21, nghệ thuật đương đại Trung Quốc đã có đầy đủ hội họa, phim, video, nhiếp ảnh và trình diễn…Tuy nhiên, các triển lãm nghệ thuật được coi là gây tranh cãi đôi khi bị chính quyền đóng cửa, và các nghệ sĩ phải đối mặt với mối đe dọa bị bắt giữ. Gần đây, chính phủ Trung Quốc đã có sự khoan dung hơn, mặc dù nhiều nghệ sĩ nổi tiếng quốc tế vẫn bị hạn chế tiếp xúc với truyền thông tại nhà hoặc có các cuộc triển lãm được yêu cầu đóng cửa. Các nghệ sĩ thị giác đương đại hàng đầu bao gồm Ai Weiwei, Cai Guoqiang, Cai Jin, Chan Shengyao, Concept 21, Ding Yi, Fang Lijun, Fu Wenjun, He Xiangyu, Huang Yan, Huang Yong Ping, Han Yajuan, Kong Bai Ji, Li Hongbo…

Huệ Viên 

 

 

Tin cùng chuyên mục

10 tranh đắt nhất thế giới trong năm 2023

Tranh người tình của Picasso giá 139,4 triệu USD, “Quý cô cầm quạt” của Gustav Klimt đạt hơn 108 triệu USD, là những tác phẩm đắt nhất năm nay. Theo thống kê từ trang web nghệ thuật Artsy,...

Vấn đề đương đại và nghệ thuật đương đại

Vấn đề đương đại (contemporary issues) và nghệ thuật đương đại (contemporary art) là một trong những mấu chốt quan trọng trong công việc thực hành nghệ thuật (art practice) của mỗi nghệ sĩ. Khái...

“Femme à la montre” của Picasso trở thành tác phẩm đấu giá đắt giá nhất trong năm nay

NDO – Kiệt tác “Femme à la montre” (tạm dịch: Người phụ nữ đeo đồng hồ) sáng tác năm 1932 của danh họa Pablo Picasso đã được bán với giá hơn 139 triệu USD tại cuộc đấu giá của...

Abanindranath Tagore – Người đặt nền móng cho nghệ thuật hiện đại Ấn Độ

Vào giữa thế kỷ 19, lợi dụng sự xung đột nội bộ giữa các tôn giáo, các tiểu vương quốc trên lãnh thổ Ấn Độ, người Anh, thông qua công ty Đông Ấn, đã dần dần kiểm soát gần hết tiểu...

Những bức tranh đắt giá nhất thế giới

Trong số hàng triệu bức tranh đang tồn tại trên thế giới, có những bức đắt và hiếm đến mức đa số người yêu nghệ thuật không có cơ hội chạm đến. Theo The Collector, định giá tác phẩm nghệ...

Có thể bạn quan tâm

Cảnh sắc và con người vùng cao qua triển lãm cá nhân “Nhìn lại” của nghệ sĩ Bùi Văn Tuất

NDO – Từ ngày 28/10 tới, họa sĩ Bùi Văn Tuất giới thiệu hơn 30 bức tranh sơn dầu về cảnh sắc và con người vùng cao Hà Giang trong triển lãm cá nhân “Nhìn lại”, diễn ra tại Ana Mandara Villas...

LỊCH TỔ CHỨC TRIỂN LÃM MỸ THUẬT KHU VỰC HỘI MỸ THUẬT VIỆT NAM LẦN THỨ 25 NĂM 2020

  TT Tên triển lãm, Địa điểm Ngày nhận tác phẩm Ngày dàn dựng TL Hội đồng chấm giải Ngày khai mạc TL Ngày kết thúc TL Ghi chú 1 Khu vực VIII Tỉnh Đồng Tháp 26/7 – 29/7 30/7 – 2/8 Thứ...

KẾT QUẢ PHIÊN ĐẤU GIÁ "HỌA SĨ VÀ NGHỆ THUẬT VIỆT NAM" TẠI NHÀ ĐẤU GIÁ AUGTTES

  Kết quả phiên đấu giá “Họa sĩ và Nghệ thuật Việt Nam” ngày 30 tháng 9 năm 2021 tại nhà đấu giá Aguttes (Neuilly-sur-Seine, Pháp) với 6 kỷ lục thế giới mới Cuộc đấu giá dành riêng...

Thông báo lần thứ 2 về triển lãm Mỹ thuật khu vực 6 (Đông Nam Bộ) lần thứ 26 năm 2021

   ...

Tia- Thủy Nguyễn – Nghệ sĩ độc lập và tự chủ về tài chính dễ sáng tác và tự do hơn

  Tia-Thủy Nguyễn: sinh năm 1981, lớn lên ở Hà Nội, hiện ở TP. Hồ Chí minh. Tốt nghiệp trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội năm 2006. học bổng du học tại Học viện Nghệ thuật và Kiến trúc...