MỘT KỶ NIỆM NHỎ VỀ NGƯỜI BẠN LỚN

Hôm ấy chưa phải đã vào thu, nhưng Hà Nội nắng đẹp và không quá nóng. Đó là cái ngày mà sau này chúng tôi cứ nhớ mãi: 12 tháng 7 năm 1984 – ngày khai mạc triển lãm cá nhân lần đầu tiên của họa sĩ Nguyễn Sáng. Một dấu mốc quan trọng, mà theo thiển ý tôi, không chỉ cho riêng anh Sáng, nó còn có ý nghĩa với nhiều họa sĩ khác, và có lẽ với cả nền nghệ thuật tạo hình Việt Nam đương đại, bởi sau đấy sẽ là triển lãm cá nhân đầu tiên của các họa sĩ như Bùi Xuân Phái, Nguyễn Tư Nghiêm… Tôi cũng giãi bày ngay rằng hồi đó, mặc dù có chênh lệch rất nhiều về tuổi tác, bọn trẻ chúng tôi vẫn bị bộ tứ các anh buộc phải gọi họ bằng “anh” (thay vì gọi “chú”), nếu không muốn bị tước quyền ngồi hầu rượu. Hình như các anh muốn giữ mãi thói quen sống trẻ trung, tình cảm như ở thuở tráng niên, đã xếp giá vẽ, phơi phới đi vào cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc; vì lẽ ấy, tôi xin giữ nguyên cách xưng hô ngày nào trong những dòng hồi ức này.
Như có hẹn, chúng tôi tề tựu ở Bảo tàng Mỹ thuật. Giới mỹ thuật hầu như không thiếu ai, từ các bậc lão thành tới giới trẻ. Sau thủ tục khai mạc, mọi người hình thành từng nhóm, chuyện trò, hàn huyên, thảo luận trước từng tác phẩm trong gian trưng bày.
Thời gian hôm ấy trôi thật nhanh. Vui lắm !

BÙI XUÂN PHÁI – Chân dung Thái Văn Hiếu. 12/7/1984

 

Bùi Xuân Phái, Văn Cao, Nguyễn Sáng trong lễ khai mạc triển lãm cá nhân đầu tiên và duy nhất của Nguyễn Sáng tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Hà Nội 1984

Trong không khí phấn chấn chung ấy, như vẫn thường thấy, anh Dương Bích Liên đề xuất: “thế này thì bọn mình phải đi kiếm rượu uống mừng thôi”. Anh Nguyễn Tư Nghiêm, anh Bùi Xuân Phái vui vẻ tán đồng ngay, và chúng tôi cùng nhau về nhà anh Hào Hải – người bạn đồng trang lứa với tôi và cũng yêu mến, ngưỡng mộ các “ đàn anh lớn” giống tôi. Riêng có anh Nguyễn Sáng không theo về được, anh bảo: “ hôm nay mình phải ở lại đây tiếp khách, không thì không phải phép”.
Cùng với rượu, câu chuyện về “nghệ thuật của Nguyễn Sáng” vẫn tiếp tục. Như mọi khi, anh Nghiêm ít nói nhất. Anh Liên càng uống càng trầm ngâm, dường như để tận hưởng niềm vui hôm nay. Anh Phái thì đặc biệt sôi nổi: “mình sẽ vừa uống vừa vẽ các bạn, từng người một”. Anh xin chủ nhà một xấp giấy, rút bút ra, vừa vẽ vừa tiếp tục đề tài “tranh Sáng”.
“Không chỉ tranh đâu, ký họa, phác thảo của Sáng cũng đẹp lắm – anh Phái nói – mình còn nhớ thời đi học, có lần thầy Jonchère bảo mình: anh là bon elève, nhưng Sáng là bon artiste“. *
Câu nói của họa sĩ Bùi Xuân Phái khiến tôi ngay lúc đó thấu hiểu, trong vẻ ngoài gầy guộc, trông có phần khắc khổ của anh, bên cạnh tâm hồn đôn hậu, chân thật dễ thấy, còn một nhân cách nghệ sĩ lớn, rất lớn. Quả đúng là một trong bộ tứ đáng tự hào của hội họa Việt Nam đương đại.

Tháng 7/2020
Thái Văn Hiếu
*Évariste Jonchère: Nhà điêu khắc người Pháp, một thời là giảng viên và hiệu trưởng Trường Mỹ thuật Đông Dương.
bon elève: học trò giỏi – tiếng Pháp trong nguyên văn.
bon artiste: nghệ sĩ giỏi – tiếng Pháp trong nguyên văn.

 

 

Tin cùng chuyên mục

Hội họa của Lê Phổ: Từ Hà Nội tới Paris

Lê Phổ (1907 – 2001), tốt nghiệp khóa I Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (l’École des Beaux-Arts d’Indochine), hiện là một trong những danh họa Việt được nhắc tới nhiều nhất trên...

Nhớ họa sĩ Nguyễn Thụ, người thầy kính yêu!

Họa sĩ Nguyễn Thụ sinh năm 1930, tốt nghiệp Trường Mĩ thuật Việt Nam (tiền thân là Trường Cao đẳng Mĩ thuật Đông Dương) khoá Tô Ngọc Vân (1957 – 1962 ) cùng các hoạ sĩ Vũ Giáng Hương, Phạm...

Họa sĩ Nguyễn Siên – Một đời cống hiến cho nghệ thuật nước nhà

Nguyễn Siên là một nghệ sĩ Hậu chiến và Đương đại, sinh năm 1916. Tác phẩm của Nguyễn Siên đã được đưa ra đấu giá nhiều lần, với giá bán thực tế dao động từ 1.461 USD đến 244.754 USD, tùy...

Thị trường tranh Việt: Lực đã đủ mạnh

Những con số gõ búa hiện tại từ các phòng tranh chuyên nghiệp đến các phiên đấu giá uy tín không chỉ chứng minh giá trị tác phẩm, mà còn khẳng định tiềm lực của thị trường trong nước. Có...

Ba lần gọi họa sĩ Trần Hữu Chất

Năm 2007, khi viết cuốn “Từ điển họa sĩ Việt Nam”, tôi có mở một từ mục viết về họa sĩ Trần Hữu Chất. Đó cũng là một trong 171 từ mục tôi viết về 171 họa sĩ Việt Nam. Cuốn sách đã...

Có thể bạn quan tâm

Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm tổ chức triển lãm kỷ niệm 70 chiến thắng Điện Biên Phủ

Triển lãm kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024) do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm tổ chức tại Nhà triển lãm 29 Hàng Bài, Hoàn Kiếm,...

MỸ THUẬT VIỆT SOI TỪ PHÍA KHÁC

(Lời dẫn trong cuốn sách cùng tên của tác giả Trần Hậu Yên Thế, Nhà xuất bản Mỹ thuật 2021) Lịch sử mỹ thuật Việt, ngay từ ban đầu, được ghi chép lại qua con mắt của những người xa lạ....

Thông báo về việc tổ chức Đại hội cơ sở Chi hội Mỹ thuật Việt Nam

        HỘI MỸ THUẬT VIỆT NAM                                                                 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM            Số: 315/19/BCH       ...

Nâng cao lối sống xanh cho học sinh bằng hội họa

NDO – Tiếp nối thành công từ mùa 1, năm nay, Tạp chí Trẻ em Việt Nam, cơ quan ngôn luận của Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam tiếp tục tổ chức Cuộc thi vẽ tranh “Ngôi nhà mơ ước” mùa...

Triển lãm “Xuân” – Những nét chấm phá Sơn mài rực rỡ

Triển lãm “Xuân” của ba họa sĩ trẻ: Trần Quang Thái, Đào Mai Ngọc và Nguyễn Đình Văn diễn ra vào những ngày đầu của năm Quý Mão – 2023, ấn tượng hơn cả trong triển lãm là những tác phẩm...

Phân định khái niệm để bắt kịp sự phát triển

Trong dòng chảy nghệ thuật, việc sáng tác và thử nghiệm với chất liệu mới luôn được nhiều nghệ sĩ quan tâm, bởi đây cũng là một trong những xu hướng của thị trường khi chú trọng tính độc...