Chân dung thiếu nữ của Trần Đông Lương

TRẦN ĐÔNG LƯƠNG (1925 – 1993). Tác phẩm: Chân dung thiếu nữ. Năm sáng tác: 1985. Chất liệu: Pastel trên giấy. Kích thước: 42x36cm. Sưu tập Nguyễn Minh, Hà Nội

 

Đây là một trong những tranh phấn màu Trần Đông Lương đã vẽ chỉ một năm trước khi ông lâm bệnh, mà sau đó ông chỉ tiếp tục vẽ được bằng tay trái.

Vậy là bức tranh này thuộc về thời kỳ vẽ bằng tay phải của ông.

Bức tranh đã được vẽ vào năm 1985, năm cuối cùng của thời kỳ bao cấp vô cùng gian nan và đã kéo dài trong suốt hai ba thập kỷ ở nước ta, cả trong chiến tranh và trong hòa bình.

Trang phục của cô gái-người mẫu thuộc hàng khá mốt vào khi ấy, rõ ràng là trang phục mùa đông. Nó gợi cho người xem những hoài niệm hơi u buồn về một thời nay đã lùi xa, khi mà trong khó khăn chồng chất, những cô gái vẫn cứ điệu đà bằng những khả năng tốt nhất có thể. Tính lãng mạn ở đây cũng được một vẻ gì rất đáng thương.

Không giống như các tranh phấn màu vẽ thiếu nữ áo dài hư ảo thường thấy trong hội họa của Trần Đông Lương, ở bức tranh này, người vẽ đã có một cái nhìn hiện thực hơn, trực tiếp hơn, ít “tô vẽ” hơn.

Bức tranh là một bức chân dung đúng nghĩa, với sắc thái biểu lộ tình cảm rõ rệt của một con người hoàn toàn có thực ở ngoài đời mà người vẽ đã thần tình chớp được.

Chân thực mà không tự nhiên chủ nghĩa, bút pháp nghệ thuật, kỹ năng của người vẽ trong bức tranh này quả thực rất đáng để khâm phục.

F.A.M.