“Kể lại chuyện cũ “ông là vua thợ mộc”

 

 

Chẳng hiểu cưa bào, tràng đục ông sử dụng có thành thạo không ? mà tự nhận mình là anh thợ mộc. Ngay việc khắc họa những bộ bàn ghế để sản sinh ra sản phẩm đã xứng đáng ghi danh ông là người có tài. Tên tuổi ông Trịnh Hữu Ngọc, chủ xưởng mộc Mémo chuyên sản xuất bàn ghế kiểu mới mà mọi người đều biết đến. Riêng tôi tâng bốc ông lên làm vua.

Tỉ tê câu chuyện ông kể rằng: năm 1952 lúc đó ông Thẩm Hoàng Tín đang làm Thị trưởng thành phố Hà Nội có com măng đặt tôi làm một số bàn ghế dùng cho công sở. Khi đó trong xưởng của tôi ở 19 Rue Jean Soler, Hà Nội. Sau đổi thành số 76 – 78 phố Thợ Nhuộm. Số 78 nay là khách sạn Mường Thanh. Số 76 vẫn còn vài hộ dân về ở từ ngày tiếp quản Thủ đô. Công việc làm ăn cũng suôn sẻ nên cũng có đồng ra đồng vào.

TRỊNH HỮU NGỌC – Sông rộng. Sơn dầu trên giấy. 50x65cm. Sưu tập Hàn Ngọc Vũ, Hà Nội

 

Họa sĩ – Thiền sư Trịnh Hữu Ngọc tại lều vịt Hồ Tây

Thế rồi năm 1954 tiếp quản thủ đô. Ít lâu sau cải tạo công thương nghiệp tôi trở thành trắng tay.

Tôi có ngôi nhà ở số 108 Quán Thánh. Năm 1976, do bị ảnh hưởng của quả bom rơi trúng nhà số 49 (đối diện với nhà tôi bên kia đường) nên nhà tôi bị đổ. “Thế có chó không”?

Trịnh Hữu Ngọc là nhà kinh tế giỏi, nhưng thời cuộc không may mắn, ông đành chịu bó tay thất thủ. Chán cảnh phồn hoa ông tìm mua được một mảnh đất ở Quảng Bá cạnh Hồ Tây, làm nơi ẩn dật. Quảng Bá lúc bấy giờ xung quanh còn là đồng ruộng người ở thưa thớt, trước mắt cách mấy chục mét có một ngôi chùa. Đi sâu vào trong độ 500m là Phủ Tây Hồ. Ông dựng một gian nhà để ở còn vợ con ông vẫn ở phố Quan Thánh.

Một mẫu trang trí hoa của nhà MÉMO

 

Gỗ trắc

 

Gỗ trắc

 

Một bộ phòng khách

Ngôi nhà của ông tựa như cái lều vịt được làm từ những vật liệu còn lại sau trận bom ở Quán Thánh, đặt trên mảnh đất chính quyền sở tại đền bù cho ông khi hoàn cảnh đã thuộc diện “nạn nhân chiến tranh” khi con trai ở chiến trường B. Khu đất hồi đó đã là khu nghỉ dưỡng của Trung ương Đảng. Nhà tuy có lớp ngói đấy, trên nền đất cao bước lên nhà như một cái dốc. Trong nhà thì lỉnh kỉnh bày biện nhiều thứ, sử dụng nó làm nhà ăn vừa là buồng ngủ vừa là nhà bếp. Trong nhà cũng lát nền gỗ để lấy chỗ ngồi, xe đạp thì bỏ một xó, con chó Nhật thì nằm một nơi. Chiếc giường nằm của ông cũng kiểu cách khác lạ. Góc tường dựng độ ba bốn chục bức tranh sơn dầu vẽ tĩnh vật và phong cảnh đem úp vào nhau. Khi muốn cần xem thì dở ra từng bức. Sau khi xem xong lại xếp lại như cũ. Đặc biệt có bức tượng đồng của George Khánh khắc họa lại hình ảnh của ông Victor Tardieu là ông thầy đã dạy ông về môn hội họa.

Trước khi bước ra khỏi nhà ông đều mặc comple, thắt cà vạt, nay giản dị nhiều. mùa hè thì cởi trần mặc chiếc quần lửng dài quá đầu gối. Đầu có lúc để một nhúm tóc buộc túm lại như củ hành, có khi lại cạo trọc lốc đầu như ông sư. Trông ông giống như ông Thánh Gandhi bên Ấn Độ.

Một bộ phòng khách

 

Gỗ gụ

 

Một mẫu trang trí hoa của nhà MÉMO

 

Trịnh Hữu Ngọc và kiểu ghế được yêu chuộng nhất của ông.

 

Một mẫu trang trí hoa của nhà MÉMO

 

Ghế tiếp khách – đọc sách

 

Một mẫu thiết kế năm 1946

Ông còn bà chị tu đâu ở chùa Kim Lũ (làng Lủ) thỉnh thoảng ông lại tới thăm.

Người bạn thân nhất của ông là Công Văn Trung, một họa sĩ khóa đầu tiên ở trường Đông Dương cùng với Lê Phổ và Nguyễn Phan Chánh. Hai ông thường đi xe đạp đến thăm nhau. Ông có tặng cho ông Trung bộ Tứ bình sơn mài vẽ bốn cô tố nữ gẩy đàn, thổi sáo, đánh sênh khổ 80 x30 x bốn bức.

Tính tình ông là người cởi mở chân thật.

Đến chơi thấy ông thót bụng ngồi thiền. Cũng có lúc đang nói chuyện cao hứng ông trồng cây chuối, đầu chui xuống đất chân chổng lên trời. Tôi đùa nói sao ông lắm nghề thế… nào là nghề thiền, nghề trồng cây chuối, nghề thổi cơm, nghề cạo nồi, nghề thợ giặt, nghề cạo đầu, nghề thợ vẽ, nghề thợ mộc. Ông hì hì cười ấy là nhờ trời có thương mới được.

18/7/2018

Nguyễn Bá Đạm